Hoe voed je je kind tweetalig op?

Ben jij Nederlandstalig maar spreekt je partner een andere taal? Of andersom? Dan overweeg je misschien om je kinderen tweetalig op te voeden. Maar ook in ééntalige gezinnen kunnen moeders en vaders hun kinderen al vroeg een andere taal aanleren. Volgens vele deskundigen is er niets mis mee om een kind tweetalig groot te brengen. Maar hoe pak je dat het beste aan?

Het grote voordeel van een tweetalige opvoeding is dat je kind de kans krijgt om accentloos een andere taal te leren spreken. Daarbij is het erg prettig dat je kind met buitenlandse familieleden kan praten. Bovendien leert het via meertaligheid andere culturen kennen.

Zwitserse man

Zelf ben ik een Nederlandstalige moeder met een Zwitserse man. Wij hadden het goede voornemen onze kinderen tweetalig op te voeden. Naast Nederlands het zogenaamde ‘Zwitserduits’. Maar helaas liep dat niet zoals verwacht. Mijn man spreekt in het dagelijks leven en beroepsmatig zó vaak Nederlands dat hij niet zo gemakkelijk meer schakelde naar het Zwitserduits. Met als gevolg dat onze twee oudsten van 9 en 7 de taal wel verstaan, maar slechts mondjesmaat spreken. Hadden we het consequenter en bewuster aangepakt, dan was succes misschien wel verzekerd.

Starten vóór 7 jaar

Tot rond de leeftijd van zeven jaarzijn kinderen bijzondertaalgevoeligLater wordt het aanleren van een andere taal moeilijker. Start daarom het liefst met de meertalige opvoeding gelijk vanaf de geboorte van je kind.

Voldoende aanbod

Spreken vader en moeder binnen een gezin ieder consequent een andere moedertaal, dan gaat het tweetalig opvoeden bijna vanzelf. Maar spreek beide talen dan direct vanaf de geboorte en laat de talen een rol spelen in het dagelijks leven. Zorg voor voldoende aanbod in beide talen:

  • Lees boeken voor en kijk samen dvd’s in de andere taal.
  • Zoek activiteiten waarbij je kind de minderheidstaal gebruikt. Wil je kind een instrument gaan bespelen? Zoek dan bijvoorbeeld een Engels-, of Franstalige muziekleraar.

Gelijkwaardig aanbieden

Een tweetalige opvoeding betekent dat je meer dan normaal met taal bezig moet zijn: je vertelt meer verhaaltjes en praat meer met je kind. Het is belangrijk dat zowel moeder als vader de twee talen op een gelijkwaardige manier aanbieden. De gouden regel daarbij is dat de ouders steeds hun eigen taal spreken met hun kind en de twee talen niet laten mixen. In de praktijk blijkt dit nog wel eens lastig te zijn.

2-3 jaar: mooie creaties

Gedurende de leeftijd van 2-3 jaar voegen kinderen de werkwoordsvervoegingen aan hun taalrepertoire toe. In plaats van ‘slapen’, ‘eten’ en ‘spelen’, hoor je bijvoorbeeld ‘beer slaapt.’ In een hoog tempo en met veel creativiteit bedenken kinderen nieuwe woorden. Tweetalige kinderen kunnen het heel bont maken: ‘lekkerlicious’ (lekker en ‘delicious’), ik ‘vries’ (‘I am freezing’) of ‘mooiest’ (mooiste en ‘prettiest’).

3-4 jaar: verstaanbaar

Je kind gaat op deze leeftijd langzamerhand goed Nederlands praten. Nog lang niet foutloos, maar er komen wel hele zinnen uit. Rond het vierde jaar kan je kind moeiteloos van de ene taal naar de andere schakelen. Het kan nog wel gebeuren dat je kind  woorden en zinsbouw van de twee talen lukraak door elkaar gebruikt.

5-7 jaar: basisbeheersing moedertaal

De basisbeheersing van zijn moedertaal bereikt een kind pas tussen het vijfde en zevende levensjaar. Het verfijnen is een leerproces tot zijn 9e  à 10e jaar. Dat geldt ook voor tweetalig opgevoede kinderen.

Wennen op school

Voor tweetalige kinderen kan het op school even wennen zijn. Klasgenootjes kunnen even raar opkijken als ze een kind opeens Spaans, Engels, Duits of Arabisch horen praten. Als moeder kun je je kind het beste uitleggen dat de kinderen op school alleen Nederlands spreken. Voor je kind erg vervelend als je klasgenoten je niet begrijpen.

Perfecte tweetaligheid

Een kleine groep kinderen spreekt twee of meerdere talen perfect. Vooral kinderen met een goede taalbegaafdheid in een gezin met een meer dan gemiddelde taalcultuur komen tot dat punt. Voor kinderen met een zwakkere taalaanleg of met leerproblemen zoals dyslexie is tweetalig opvoeden een bijkomend risico.

Eentalige gezinnen

Ook als de moedertaal voor beide ouders Nederlands is, kun je je kinderen al vroeg met een andere taal in contact te brengen. Zo kun je je kind naar een anderstalige kleuterschool brengen. Volgens onderzoekers is het wel beter als een kind al een basis van zijn moedertaal heeft gevormd. Op die basis kan hij dan voortbouwen voor het aanleren van een tweede taal.