Zwemmen met een oorontsteking: wanneer het mag en wanneer niet

Je kind heeft oorpijn en zwemles staat op de planning. Mag dat gewoon doorgaan? Het antwoord hangt af van wat voor oorontsteking het is. Bij een gewone middenoorontsteking komt er geen water bij de ontsteking. Bij een loopoor of een ontstoken gehoorgang ligt dat anders. Hieronder lees je het verschil, en wat je kunt doen om een oorontsteking te voorkomen.

Wat is een oorontsteking?

Als jij of jouw kind last heeft van oorpijn, komt dit vaak door een oorontsteking. Bij kinderen is een ontsteking van het middenoor vaak de oorzaak. Door de druk die op het trommelvlies komt te staan kunnen er pijnklachten worden ervaren. Er kan echter ook een ontsteking ontstaan in de gehoorgang (het buitenoor) of in het binnenoor. Achter het trommelvlies zit een ruimte die het middenoor genoemd wordt. Van het middenoor naar de keel en neus loopt een kleine gang die de buis van Eustachius heet. Vaak begint een middenoorontsteking bij een verkoudheid. Deze gaat dan over van de keel en neus, via de buis van Eustachius, naar het middenoor. Door de bacteriën of virussen die zich hier nestelen ontstaat er een oorontsteking.

Acute of chronische oorontsteking

Bij een acute oorontsteking ontstaan de klachten plotseling. De ergste klachten van een middenoorontsteking zijn meestal binnen 2 tot 3 dagen over, al kunnen kinderen jonger dan 2 jaar ruim een week klachten houden. Je spreekt van een chronische oorontsteking als het lang aanhoudt of steeds terugkomt. Aangezien er oorontstekingen kunnen ontstaan op verschillende plekken, kunnen er ook verschillende symptomen worden ervaren. Oorpijn, duizeligheid, koorts en gehoorverlies zijn een paar veelvoorkomende klachten. Bij kleine kinderen of baby’s merk je dat ze aan hun oor gaan krabben en trekken. Daarnaast horen ze vaak tijdelijk minder, zie je soms vocht uit het oor lopen en kunnen ze koorts krijgen.

Tegen de pijn begin je met paracetamol. Antibiotica zijn bij een middenoorontsteking bijna nooit nodig. De huisarts schrijft ze soms wel voor, bijvoorbeeld bij een baby jonger dan 6 maanden, als je kind zieker wordt of als een loopoor na een week nog niet droog is. Bij een ontstoken gehoorgang kan de huisarts oordruppels voorschrijven. Twijfel je, of wordt je kind zieker, bel dan je huisarts.

Tips om de oorontsteking wat verlichting te geven

• Heb je last van een loopoor? Veeg het vocht aan de buitenkant weg met een washandje en lauwwarm water. Gebruik geen propjes watten of wattenstaafjes in het oor.
• Bij een ontstoken gehoorgang houd je je hoofd voorover tijdens het douchen en haren wassen, zodat er geen water en zeep in je oor komt.
• Als het tijd is om naar bed te gaan, kan het fijn zijn om het hoofd wat hoger te leggen, bijvoorbeeld met een extra kussen.

Mag je zwemmen met een oorontsteking?

Dat hangt af van waar de ontsteking zit. Daarom zetten we de drie situaties hieronder apart.

Middenoorontsteking met een heel trommelvlies

In principe mag er gewoon gezwommen en gedoucht worden. Aangezien de ontsteking in het middenoor zit, achter het trommelvlies, kan er geen water bij de ontsteking komen als je gaat zwemmen. Voelt je kind zich ziek of heeft het koorts, dan is het zwembad natuurlijk geen goed idee.

Loopoor: niet zwemmen

Bij een loopoor zit er een gaatje in het trommelvlies en komt er vocht uit het oor. Douchen kan geen kwaad, maar zwemmen niet. Met het hoofd onder water kan je kind opeens duizelig worden. Wacht met zwemmen tot het trommelvlies weer dicht is. Meestal is het oor binnen een week droog. De huisarts kan bij een controle kijken of het gaatje dicht is.

Ontstoken gehoorgang (buitenoorontsteking)

Bij een ontstoken gehoorgang zit de ontsteking juist in het deel van het oor waar zwemwater wel komt. Hier is het advies om de gehoorgang schoon en droog te houden. Gebruik oordopjes als je zwemt en droog na het zwemmen of douchen de buitenkant van je oor en het begin van de gehoorgang goed af. Met weinig klachten en deze adviezen wordt de ontsteking vaak na een paar dagen minder. Met oordruppels van de huisarts is het meestal binnen 1 tot 3 weken over.

Een oorontsteking voorkomen

Bij een middenoorontsteking met een heel trommelvlies hoef je tijdens het zwemmen nergens extra op te letten. Er zijn wel verschillende dingen die helpen om een oorontsteking te voorkomen, vooral een ontsteking van de gehoorgang:

• Zwem niet in vies water.
• Houd de oren schoon, maar peuter niet in de oren.
• Douche meteen nadat je in oppervlaktewater, zoals een zwemplas, hebt gezwommen.
• Heb je wel een oorontsteking? Was dan je handen grondig nadat je het oor hebt schoongemaakt.

Leven in een vochtige omgeving

Een oorontsteking kan ook ontstaan na het zwemmen. Aangezien schimmels en bacteriën graag leven in een vochtige omgeving, kunnen ze zich in de gehoorgang snel ontwikkelen. Dit wordt ook wel zwemmersoor genoemd. Krijg je vaak water in je oor bij het zwemmen, dan kun je oordopjes gebruiken, of watjes met vaseline. Het droogmaken van de gehoorgang met wattenstaafjes is niet verstandig. Hiermee beschadig je de huid in je oor en duw je oorsmeer dieper, waardoor er een prop kan ontstaan waarin bacteriën groeien. Zure oordruppels, die je met een recept van de huisarts bij de apotheek haalt, kunnen de groei van bacteriën en schimmels tegengaan. Heb je vaak last, dan kun je ze ook na het zwemmen gebruiken.

Zwemles en schoolzwemmen

Voor ouders is dit vaak de praktische vraag: kan mijn kind naar zwemles of schoolzwemmen? Bij een middenoorontsteking zonder loopoor hangt dat vooral af van hoe je kind zich voelt. Een kind met koorts of veel pijn hoort thuis op de bank. Loopt er vocht uit het oor, meld je kind dan af voor de les tot het oor droog is en het trommelvlies weer dicht is. Een les met het hoofd boven water is bij zwemles meestal niet te regelen, dus een week overslaan is dan de makkelijkste keuze.

Heeft je kind trommelvliesbuisjes, dan gelden vaak eigen afspraken over zwemmen en oordopjes. Vraag die na bij de KNO-arts of de huisarts, want die verschillen per situatie.

Veelgestelde vragen

Meer lezen? Bekijk alle artikelen in Gezondheid.