Heeft je baby een hardnekkige witte aanslag in de mond? Grote kans dat dit spruw is. Spruw bij een baby is een vervelende, maar onschadelijke schimmelinfectie in de mond die wordt veroorzaakt door de gist Candida albicans. Het is herkenbaar aan witte, parelachtige vlekjes op de tong, het gehemelte en de binnenkant van de wangen die je niet kunt wegvegen. Gelukkig is spruw met de juiste hygiënemaatregelen en eventueel een medische behandeling goed en snel te verhelpen.
Wat is spruw bij een baby?
Spruw (orale candidiasis) is een veelvoorkomende schimmelinfectie bij jonge kinderen, die vooral in de eerste weken na de geboorte de kop opsteekt. Dit komt doordat het immuunsysteem van een pasgeboren baby nog volop in ontwikkeling is en de gezonde mondflora zich nog moet vestigen. De gist Candida albicans, die normaal gesproken onschuldig op het lichaam leeft, krijgt hierdoor de kans om zich snel te vermenigvuldigen. Dit resulteert in een hardnekkig witachtig of grijs laagje in de mond van je baby.
Het verschil tussen spruw en melkaanslag
Veel ouders vragen zich af of de witte vlekken in de mond van hun baby worden veroorzaakt door spruw of dat het gewoon melkresten zijn. Melkresten verdwijnen meestal binnen een paar uur na de voeding en kun je eenvoudig wegvegen. Bij een schimmelinfectie is dit niet het geval. In de onderstaande tabel zie je de belangrijkste verschillen:
| Kenmerk | Spruw bij de baby | Gewone melkaanslag |
|---|---|---|
| Uiterlijk | Witte, parelachtige vlekjes op de tong, wangen en lippen. | Effen witte waas, voornamelijk op de tong. |
| Wegvegen | Niet weg te vegen. Bij pogingen kan het slijmvlies gaan bloeden en pijn doen. | Gemakkelijk weg te vegen met een vochtig, schoon gaasje. |
| Duur | De vlekken blijven hardnekkig zitten en verdwijnen niet uit zichzelf. | Verdwijnt meestal binnen een paar uur na de voeding. |
| Gedrag van de baby | Baby is vaak onrustig, huilt tijdens het voeden of weigert te drinken. | Baby drinkt rustig en ondervindt geen hinder of pijn. |
Symptomen: Hoe herken je een schimmelinfectie?
Hoewel elk kind anders reageert, zijn er duidelijke symptomen die wijzen op spruw. Let goed op de volgende signalen bij je baby:
- Witachtige, parelachtige vlekjes op de tong, wangen en lippen.
- Rusteloosheid en huilen tijdens het voeden.
- Herhaaldelijk loslaten van de tepel of de speen.
- Het maken van klikkende geluiden tijdens het drinken aan de borst of fles.
- Niet willen eten of drinken vanwege pijn in de mond.
- Een glanzende, felrode huid in de mond.
- Het sneller ontwikkelen van luieruitslag met rode bultjes (omdat de schimmel door het maag-darmkanaal reist en de billen via de ontlasting irriteert).
Wat is de oorzaak van de infectie?
De oorzaak van de schimmelinfectie is de gist Candida albicans. Onder normale omstandigheden wordt deze gist onder controle gehouden door nuttige bacteriën en het immuunsysteem. Bij baby’s is de afweer echter nog niet volgroeid, wat een kans creëert voor de schimmel om te groeien. Een baby kan de schimmel op de volgende manieren oplopen:
- Tijdens de bevalling via het geboortekanaal van de moeder.
- Na de geboorte via vingers, speelgoed, spenen of fopspenen die niet goed zijn gesteriliseerd.
Het krijgen van spruw is absoluut geen gevolg van slechte hygiëne; het is simpelweg een biologische kans die de schimmel benut.
Spruw en borstvoeding: een continu tennisspel
Geef je borstvoeding en heeft je kind spruw? Dan is de kans groot dat de schimmel wordt overgedragen op jouw tepels. Dit kan leiden tot een pingpongsituatie, waarbij je elkaar na elke genezing direct weer opnieuw infecteert. Zorg er daarom voor dat je altijd zowel jezelf als je baby behandelt, zelfs als slechts één van jullie duidelijke symptomen vertoont.
Moeders met spruw op de tepels kunnen last krijgen van:
- Jeukende, brandende of schilferige tepels.
- Hevige, stekende pijn diep in de borst tijdens of vlak na de voeding.
Bespreek dit bij twijfel altijd met je huisarts of een lactatiekundige.
Praktische tips om de schimmel te elimineren
Goede hygiëne is de beste verdediging om de schimmel te bestrijden en herinfectie te voorkomen. Pas de volgende maatregelen dagelijks toe:
- Kook de fopspenen en flessenspenen van je baby minstens drie minuten per dag uit.
- Was je handen grondig met zeep na elke luierwissel en vóór elke voeding.
- Gebruik zoogkompressen zonder plastic voering en verschoon ze direct na elke voeding om een vochtige broedplaats te voorkomen.
- Was spuugdoekjes, bh’s, herbruikbare zoogkompressen en kolfsysteem-onderdelen op minimaal 60 graden Celsius.
- Bewaar afgekolfde melk niet in de vriezer tijdens een actieve spruwinfectie, omdat de schimmel vrieskou kan overleven en je baby later opnieuw kan besmetten.
Als de spruw na enkele dagen strenge hygiëne niet verdwijnt, of als je baby slecht drinkt door de pijn, neem dan contact op met je arts. De arts kan een gerichte antischimmelbehandeling voorschrijven, zoals een gel voor de mond van de baby en een crème voor jouw tepels. Hoewel spruw erg ongemakkelijk kan zijn, is het een onschadelijke kwaal die met de juiste aanpak snel voorbijgaat!
Veelgestelde vragen over spruw bij een baby
Wat is het verschil tussen spruw en melkaanslag?
Melkaanslag veeg je gemakkelijk weg met een vochtig gaasje, terwijl de witte vlekken van spruw vastzitten aan het slijmvlies. Als je spruw probeert weg te vegen, kan de plek eronder gaan bloeden.
Is spruw pijnlijk voor een baby?
Ja, spruw kan een branderig en pijnlijk gevoel in de mond veroorzaken. Dit merk je vaak doordat je baby onrustig drinkt, de tepel of speen loslaat of huilt tijdens de voeding.
Hoe lang duurt spruw bij een baby?
Met de juiste behandeling of strenge hygiënemaatregelen verdwijnt spruw meestal binnen één tot twee weken. Zonder behandeling kan het veel langer aanhouden en steeds terugkeren.
Moet ik stoppen met borstvoeding als mijn baby spruw heeft?
Nee, je hoeft zeker niet te stoppen met borstvoeding. Wel is het belangrijk om zowel je baby als je eigen tepels tegelijkertijd te behandelen om herbesmetting te voorkomen.
