Hoe straf je je kind (niet)?

Mijn dochter van 14 maanden gaat steeds verder met uitproberen. Wat mag wel van mama en wat niet en wat zou er gebeuren als ik gewoon niet luister. Tot nu toe hadden wij als oplossing om haar even uit de situatie te halen door haar in de box te zetten, maar het ding staat in de weg en eigenlijk willen we een keukentje kopen voor de kerst. Dus we hebben de ruimte nodig en moeten we andere manieren bedenken om duidelijk te maken waar de grens ligt en wat de gevolgen zijn als ze hier overheen gaat.

Slecht idee?
Straffen klinkt heel negatief en er rust bijna een taboe op. Onvoorwaardelijk ouderschap is in. Kort door de bocht houdt dat in dat  je je kind niet beloont of straft. Je houdt van je kind zoals het is. En natuurlijk houd ik van mijn kind zoals het is, ook als ze stout is, maar ik ben nog niet zo overtuigd van de werking van deze methode. Ik snap dat ik mijn dochter niet heel de dag moet straffen en het is zeker verstandig vooral het goede te belonen, maar ik loop aan tegen een dreumes met een sterke eigen wil.

Soort straf
Het is goed om na te denken over de soort straf. Het toch pakken van de afstandsbediening terwijl dit eigenlijk niet mag is natuurlijk minder erg dan zelf lucifers proberen aan te steken. Het is dus belangrijk dat je zorgt dat de straf die je geeft in zwaarte past bij wat je kind fout deed. Te licht straffen werkt niet, het interesseert je kind niet meer en te zwaar werkt verwarrend.

Timing
Een straf moet op het juiste moment worden uitgedeeld. Je kind ’s avonds straffen voor wat hij ’s ochtends fout deed werkt niet. Je kind zal het verband tussen de straf en fout niet leggen en dus niet begrijpen waarom hij straf krijgt. Het beste is om direct op het moment dat er iets gebeurt te straffen.

Niet te vaak
Als je je kind te vaak straft is de kans groot dat je kind zich alleen maar slechter gaat gedragen en zich steeds ongelukkiger voelt. Het is dus belangrijk om te kijken wanneer straf echt noodzakelijk. In sommige gevallen zal je zien dat je kind al spijt heeft en is dat voldoende. In andere gevallen kun je volstaan met even uit de situatie halen. Bekijk per keer wat nodig is.

Uitleggen
Alleen straffen werkt niet, net zoals straffen uit het niets. Waarschuw je kind dat het gedrag wat hij nu vertoont niet gewenst is en vertel hem wat er gebeurt als hij het nog eens doet. Voer je waarschuwingen altijd uit, anders zal je kind doorgaan om uit te proberen of je ingrijpt. Zeg ook altijd waarom je kind straf krijgt: “Mama zet je nu even in de box, omdat jij telkens aan de kaarsen wil zitten en dat is gevaarlijk.” Ga geen discussie aan, je had al gewaarschuwd dus je kind wist wat er ging komen.

Verbale straffen
Soms is het nodig om je kind even streng en duidelijk toe te spreken. Ga op ooghoogte met je kind staan en vraag hem je aan te kijken. Wanneer je zijn aandacht hebt zeg je duidelijk en streng dat wat hij nu doet niet mag. Als je hem streng toespreekt is het verstandig uit te leggen waarom je het zegt. “Je mag niet met lucifers spelen, dat is gevaarlijk.”

Boosheid
Wanneer je kind merkt dat je boos of teleurgesteld bent door zijn gedrag kan dit ook als straf werken. Kinderen zien hun ouders graag blij en tevreden en willen je zeker niet bewust boos maken.

Slaan
Slaan vind ik nooit een goede oplossing. Het helpt even, omdat je kind schrikt, maar je krijgt er geen respect mee. Bovendien geef je een verkeerd voorbeeld. Hoe leer jij je kind dat hij niet mag slaan als jij het zelf wel doet?

Wegsturen
Als je kind echt niet wil luisteren kan het goed werken om ze even uit de situatie te halen. Bij mijn dochter deden we dat tot nog toe door haar in de box te zetten, met een flinke boze bui tot gevolg, maar ik wist dat ze veilig was. Inmiddels is het dreigement, of moet je even in de box bijkomen vaak al genoeg. Laat oudere kinderen even op de gang gaan staan. Laat je kind niet te lang voor straf op een andere plek blijven. Een minuut, of hooguit een paar, is genoeg. Vaak is het doorbreken van de situatie al genoeg om het op te lossen. Het is niet verstandig om je kind voor straf in bed te leggen. Het bed moet een veilige plek zijn en niet de plek waar je heen moet voor straf.

Rechten afnemen
Wat oudere kinderen kan je bepaalde rechten ontnemen. Zo mocht het zoontje van mijn vriendin niet meer kiezen welke dvd hij wilde kijken nadat hij zich had misdragen. Leg je kind wel uit waarom hij een bepaald recht is kwijtgeraakt, anders heeft de straf niet veel zin. Denk ook hier na over de haalbaarheid en redelijkheid van de straf. Drie weken geen tv kijken is voor niemand leuk en is wel erg lang.

Negeren
Als je kind blijft zeuren om iets kan het een goede oplossing zijn om hem te negeren. In gevaarlijke situaties is dit geen goed idee. Ook als zijn gedrag storend is voor anderen is het verstandig wel in te grijpen.