Gastouder of kinderdagverblijf: waar let je écht op?

Als je verlof bijna voorbij is, moet die keuze gemaakt zijn: gastouder of kinderdagverblijf. Veel ouders googelen vooral op afstand en prijs, terwijl wat je maandagochtend om 7.30 uur merkt ergens anders ligt: groepsgrootte, wie er voor de deur staat, en wat er gebeurt als iemand ziek is. Dit stuk zet die punten naast elkaar, inclusief het nadeel dat aanbieders liever niet benoemen.

Groepsgrootte: telt het eigen kind van de gastouder mee

Een kinderdagverblijf werkt met vaste groepsgroottes en een beroepskracht-kindratio per leeftijdsgroep. Bij een gastouder ligt dat anders: de wet staat maximaal zes kinderen tussen 0 en 13 jaar tegelijk toe, met scherpere grenzen naar leeftijd (vier onder de twee jaar, twee baby’s onder het jaar). Wat veel ouders niet weten: de eigen kinderen van de gastouder tot acht jaar tellen in dat maximum mee, terug te vinden bij de Rijksoverheid via de eisen aan gastouders. Een gastouder met twee eigen kinderen van vijf en zeven heeft dus feitelijk nog maar vier plekken over, ook als er op papier “zes kindplaatsen” staat. Vraag dit na. Bij een gastouder ziet je kind zo dezelfde vier of vijf gezichten elke dag; in een kinderdagverblijf wisselt de groepssamenstelling meer, maar is er altijd een tweede beroepskracht als achtervang.

Vaste gezichten en het eerlijke nadeel: ziekte van de gastouder

Bij een gastouder is er meestal één vaste persoon die je kind opvangt, elke dag: geen wisselende diensten, fijn voor kinderen die het wennen zwaar vinden. Maar dat is meteen het risico dat wervende teksten liever weglaten: één gastouder is één persoon om op te vangen als die zelf ziek wordt, op vakantie gaat of uitvalt. Een kinderdagverblijf heeft een team en draait door met een collega; bij een gastouder is dat er standaard niet, tenzij het bureau werkt met een achterwacht of een netwerk van gastouders die elkaar vervangen. Vraag dit letterlijk uit voordat je tekent: is er een geregelde achterwacht, of moet je zelf die ochtend een oplossing vinden. Voor ouders bij wie thuisblijven niet inpasbaar is, kan dit reden genoeg zijn voor een kinderdagverblijf; voor ouders met flexibiliteit in hun eigen werk weegt het minder zwaar.

Flexibiliteit bij onregelmatige werktijden

Kinderdagverblijven werken met vaste dagdelen en sluitingstijden; avond- of weekendopvang is er zelden. Gastouderopvang is doorgaans flexibeler: sommige gastouders vangen ook ‘s avonds, in het weekend of op wisselende dagen op en rekenen per uur af. Voor ouders in ploegendiensten is dat vaak de doorslaggevende factor.

Kinderopvangtoeslag: hoe dat bij beide vormen werkt

Voor kinderopvangtoeslag maakt het in de basis niet uit of je kiest voor een gastouder of een kinderdagverblijf: beide komen in aanmerking, mits je voldoet aan de gebruikelijke voorwaarden zoals werken of studeren en een schriftelijk contract met tarief en uren. Wat wél verplicht is bij beide: de opvang moet staan ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK), beheerd door DUO, waarmee gemeenten en de GGD toezicht houden op de kwaliteit. Check dit nummer altijd voordat je tekent.

De hoogte van de toeslag hangt af van je inkomen, het aantal kinderen en het soort opvang; de maximumuurprijs die de Belastingdienst vergoedt verschilt per opvangvorm. De bedragen wijzigen jaarlijks, dus kijk voor actuele cijfers op de toeslagpagina van de Rijksoverheid over kinderopvangtoeslag in plaats van op een bedrag dat je ergens anders las. Vraag bij een gastouderbureau naar het all-in uurtarief van het lopende jaar.

Wie via een gastouderbureau een gastouder in de buurt zoekt, krijgt daarbij vaak hulp bij het aanvragen van de toeslag en het vinden van iemand die aansluit op werktijden en woonplaats. Dat neemt de afweging niet weg, maar wel een deel van het gedoe.

Wat past bij jouw gezin

Er is geen vorm die objectief beter is. Een kinderdagverblijf past bij ouders die waarde hechten aan een team als achtervang en vaste tijden prima vinden. Gastouderopvang past bij ouders met onregelmatige werktijden en een voorkeur voor een kleine, vaste groep, mits ze een plan hebben voor de dag dat de gastouder ziek is. Beide vormen zijn wettelijk gereguleerd en getoetst door de GGD; de juiste keuze zit niet in imago, maar in welke situatie bij jullie week past.