De schoolvakantie is voorbij. De rust in huis duurt meestal maar kort. Nog geen twee weken terug in de klas en de eerste hoestjes en snotneuzen doen alweer de ronde op het schoolplein. Voor veel moeders is dit een vertrouwd patroon. Zodra kinderen elkaar weer dagelijks tegenkomen in een volle klas, verspreiden verkoudheidsvirussen zich razendsnel. Wat daarbij vaak over het hoofd wordt gezien: een verkoudheid zorgt niet alleen voor snot. Ze zorgt ook voor droge, geïrriteerde velletjes aan de binnenkant van het neusje. In dit artikel over waarom korstjes in de neus ontstaan lees je precies hoe dat komt. Ook lees je wat je eraan kunt doen. Een dagelijkse neusdouche blijkt in de praktijk een van de simpelste manieren om dit voor te blijven. Bij je kind en bij jezelf.
Terug naar school, terug naar de eerste verkoudheidsgolf
Elk jaar hetzelfde ritueel. De zomer is voorbij, de agenda’s vullen zich weer. Binnen de kortste keren gaat er een golf van verkoudheden door de klas. Kinderen zitten dicht op elkaar. Ze delen speelgoed en potloden. En ze hebben nog geen weerstand opgebouwd tegen alle virussen die na een zomer zonder schoolcontact weer volop rondgaan. Bij kinderen tot ongeveer tien jaar duurt zo’n verkoudheid vaak langer en heftiger dan bij volwassenen. Hun afweersysteem is simpelweg nog volop in ontwikkeling. Het resultaat: een neus die dagenlang loopt, verstopt zit of allebei tegelijk.
Van snotneus naar korstje: hoe het ontstaat
Wat bij ouders minder bekend is: een verkoudheid gaat bijna altijd gepaard met droge velletjes in de neus. Door het voortdurende snuiten droogt het slijmvlies uit. Ook het ademen door de mond, vooral ’s nachts, draagt daaraan bij. Ingedroogd slijm vormt dan korstjes, vaak net binnen de neusgaten. Bij kinderen komt daar nog iets bij. Ze wrijven en peuteren sneller aan een jeukende of geïrriteerde neus dan volwassenen. Daardoor wordt het slijmvlies extra prikkelbaar en neemt de korstvorming toe. Zo ontstaat een vervelende cirkel: irritatie, peuteren, en opnieuw irritatie.
Wat een korstje in het neusje eigenlijk betekent
Een korstje in de neus is op zichzelf onschuldig. Het is een teken dat het lichaam bezig is met opruimen. Meestal gaat het om ingedroogd slijm, soms met een beetje wondvocht na irritatie. Toch is het voor kinderen vervelend. Het jeukt en het voelt vreemd aan. Dat nodigt uit tot peuteren, terwijl dat de irritatie juist verergert. Voor jou als moeder is het vooral een signaal. De neus van je kind heeft wat extra aandacht en vocht nodig.
Zo help je de neus van je kind, en die van jezelf
Een paar simpele gewoontes maken al veel verschil. Zorg voor voldoende luchtvochtigheid in de slaapkamer. Zeker nu de eerste avonden weer wat kouder worden en de verwarming af en toe aanspringt. Moedig je kind aan om niet aan de neus te peuteren, hoe lastig dat ook is bij een jeukend neusje. En het allerbelangrijkste: houd het neusslijmvlies vochtig. Spoel daarvoor regelmatig de neus met een zoutoplossing. Dit weekt ingedroogde korstjes voorzichtig los. Het spoelt ook virusdeeltjes en allergenen weg en voorkomt dat het slijmvlies verder uitdroogt. Begin bij het minst verstopte neusgat, zodat de zoutoplossing gemakkelijk kan doorstromen. Wetenschappelijk onderbouwd: Een gerandomiseerd onderzoek volgde 401 kinderen tussen de 6 en 10 jaar met een verkoudheid of griep. Eén groep kreeg de gebruikelijke behandeling. De andere groep spoelde daarnaast de neus met een zoutoplossing. Die tweede groep was duidelijk beter af. Ze hadden minder vaak terugkerende klachten en gebruikten minder neusdecongestiva en hoestmiddelen. Ook verzuimden ze aanzienlijk minder schooldagen: 17 procent tegenover 35 procent in de weken na de verkoudheid. Bron: Slapak I, Skoupá J, Strnad P, Horník P. Efficacy of isotonic nasal wash (seawater) in the treatment and prevention of rhinitis in children. Arch Otolaryngol Head Neck Surg, 2008.
Neusspoelen met de Rhino Horn
De Rhino Horn is een neusdouche en medisch hulpmiddel klasse 1. Het werkt eenvoudig, zonder druk, knijpen of spray. Je houdt het kannetje schuin tegen het neusgat. De zoutoplossing stroomt dan op eigen kracht door en komt aan de andere kant weer naar buiten. Voor de zoutoplossing is geen los spoelzout nodig. Met de meegeleverde doseerlepel meet je precies de juiste hoeveelheid gewoon jodiumvrij keukenzout af. Dit los je op in water op lichaamstemperatuur, ongeveer 37 graden. Naast de gewone Rhino Horn is er de Rhino Horn Junior. Deze is ontwikkeld voor kinderen vanaf 4 jaar. Wereldwijd wordt neusspoelen met een zoutoplossing door artsen en specialisten aanbevolen. Het is een natuurlijke, medicijnvrije ondersteuning bij hooikoorts, verkoudheid, een verstopte neus en bijholteontsteking.
Zeker in de eerste weken na de zomervakantie trekt de ene na de andere verkoudheid door de klas. Een paar keer per week samen de neus spoelen kan dan helpen. Zo krijg je de klachten en de korstjes die daarbij horen wat sneller onder controle.
De eerste schoolweken van het nieuwe jaar brengen nu eenmaal de eerste virussen met zich mee. Dat is niet te voorkomen. Maar met een beetje extra aandacht voor een vochtig en schoon neusje hoeft een korstje in de neus niet meer te zijn dan een klein en tijdelijk ongemak. Bij je kind en bij jezelf.
