De 20-wekenecho: wat wordt er onderzocht en zie je het geslacht al?

Rond de helft van je zwangerschap krijg je de 20-wekenecho aangeboden. Het is een uitgebreid medisch onderzoek, maar voor veel aanstaande ouders ook het moment waarop ze horen of ze een jongen of een meisje krijgen. In dit artikel lees je wat er precies onderzocht wordt, hoe de echo verloopt en of je het geslacht van je baby al op een betrouwbare manier kunt zien.

Wat wordt er onderzocht tijdens de 20 weken echo?

Vanaf week 18 kun je ervoor kiezen om deze echo te laten maken. Dat kan tot 21 weken en 0 dagen, en het liefst gebeurt het in week 19. Dan zit ongeveer de helft van de zwangerschap erop, wat betekent dat er al vrij veel over de gezondheid en ontwikkeling van je baby gezegd kan worden. Omdat de baby tijdens deze echo al een stukje groter is dan tijdens eerdere echo’s, is een inwendige (vaginale) echo over het algemeen niet nodig. Een inwendige echo vindt namelijk plaats als het embryo nog te klein is om goed op een uitwendige echo weergegeven te worden. Maar tijdens de 20 weken echo volstaat de uitwendige echo dus. Het totale proces zal ongeveer een half uurtje in beslag nemen, de echoscopist zal vervolgens gelijk de uitslag kunnen geven.

De 20 weken echo is vooral bedoeld als medische screening. Tijdens deze echo wordt er gekeken of je baby geen lichamelijke afwijkingen heeft. Zo wordt er (onder andere) gekeken naar de botten, de hersenen, de ruggengraat, het hartje, het gezicht, de nieren en de buikwand van de baby. Ook wordt er gezocht naar specifieke aandoeningen, zoals een open rug, een open schedel, een waterhoofd, hartafwijkingen of een gat in het middenrif of de buikwand. Als er afwijkingen gevonden worden, kan dit een reden zijn voor vervolgonderzoek. Verder wordt er meer algemeen gekeken of je baby goed groeit, of de placenta geen afwijkingen vertoont en of er voldoende vruchtwater aanwezig is.

De echoscopist zal al deze aspecten met je doornemen aan de hand van de echo. Bij ongeveer 95 van de 100 zwangeren wordt er tijdens de 20 weken echo geen afwijking gezien en is vervolgonderzoek niet nodig. Bij ongeveer 5 van de 100 ziet de echoscopist iets dat mogelijk een afwijking is. Het is dan niet altijd meteen duidelijk of het echt om een afwijking gaat, hoe ernstig die is en wat dat betekent voor je kind. In sommige gevallen gaat het om iets dat vanzelf weer overgaat, in andere gevallen betekent het dat je terug moet komen voor ander onderzoek of een behandeling. Heb je na de echo vragen over de uitslag, bespreek ze dan met je verloskundige of huisarts.

Je beslist zelf of je de 20-wekenecho laat maken. Je verloskundige vraagt er bij de eerste afspraak naar, en je kunt eerst een uitgebreid gesprek krijgen over wat het onderzoek inhoudt. Dat gesprek en de echo zijn gratis. Vóór deze echo heb je meestal al een termijnecho gehad, rond 10 weken. De 13-wekenecho kun je in Nederland alleen laten maken als je meedoet aan de wetenschappelijke IMITAS-studie. Bij die vroege echo wordt het geslacht niet vastgesteld.

Is het geslacht herkennen al mogelijk bij de 20 weken echo?

Zoals gezegd is het voornaamste doel van de 20 weken echo de medische screening. En als toekomstige ouder wil je natuurlijk het liefste dat je kindje gezond is. Maar veel mensen zijn vanzelfsprekend óók erg benieuwd of ze een jongetje of een meisje gaan krijgen. Tijdens de eventuele echo’s in de beginfase van de zwangerschap is het geslacht van de baby nog niet af te lezen, omdat het geslachtsorgaan van de baby dan nog niet ver genoeg ontwikkeld is. Kan er bij de 20 weken echo wel een betrouwbare geslachtsbepaling worden gedaan?

Na 20 weken zwangerschap is je baby al zo’n 25 centimeter groot. Je kindje is nu ongeveer op de helft van zijn of haar uiteindelijke geboortelengte. De baby weegt ongeveer 320 gram. Ook kan de baby nu horen: hij of zij zal omgevingsgeluiden en stemmen van buiten de buik kunnen opvangen. En het geslachtsorgaan van de baby heeft zich na 20 weken zwangerschap ook ontwikkeld.

Na week 11 van de zwangerschap begint het kleine uitsteekseltje tussen de benen van de baby zich namelijk tot een piemeltje of clitoris te ontwikkelen. Dit proces duurt even, vandaar dat het in de beginfase van de zwangerschap nog lastig is om jongens en meisjes van elkaar te onderscheiden. Maar na zo’n 17 weken is het uitsteekseltje uitgegroeid tot een herkenbaar geslachtsorgaan. Dat betekent dat je tijdens de 20 weken echo het geslacht meestal kunt herkennen, al is het nooit met honderd procent zekerheid.

Vertel daarom voorafgaand aan de 20 weken echo aan de echoscopist of je het geslacht wilt weten of niet. Houd er verder rekening mee dat de echoscopist niet verplicht is om het geslacht te bepalen (omdat het hier vooral om een medisch onderzoek gaat) en dat het soms lastig kan zijn omdat de baby net in een verkeerde positie ligt. In deze gevallen kun je ervoor kiezen om nog een extra pretecho te laten maken, die je zelf betaalt, zodat je toch nog achter het geslacht van je kindje kunt komen.

Na de echo: aan de slag met namen

Voor veel ouders komt het kiezen van een naam pas echt op gang na de 20-wekenecho. Weet je dat het een jongen of een meisje wordt, dan kun je je lijstje flink inkorten. Toch is het slim om er nog één naam voor het andere geslacht achter de hand te houden. Een echo geeft geen garantie, en een vergissing komt af en toe voor.

Wil je het geslacht liever niet weten, dan werk je met twee korte lijstjes. Probeer elke naam hardop uit met je achternaam, en kijk ook naar de initialen en hoe de naam klinkt als roepnaam op het schoolplein. Sommige ouders houden de gekozen naam tot de geboorte voor zichzelf, zodat ze geen ongevraagde meningen krijgen. Zet je favorieten alvast apart, dan heb je na de echo meteen een lijstje om mee verder te gaan.

Eerder in je zwangerschap? Lees ook wat er bij de 13-wekenecho wordt gecontroleerd.

Veelgestelde vragen

Meer lezen? Bekijk alle artikelen in Gezondheid.